Việc hợp nhất Hội Đông y tỉnh Bắc Giang và Hội Đông y tỉnh Bắc Ninh là một bước đi có ý nghĩa lịch sử, vừa mang tính tất yếu của quá trình đổi mới tổ chức, vừa thể hiện tầm nhìn chiến lược trong phát huy truyền thống và hiện đại hóa nền Y học cổ truyền (YHCT). Đây không chỉ là sự sắp xếp hành chính nhằm tinh gọn bộ máy, mà còn là sự giao thoa, hội tụ và kế thừa những giá trị quý báu của hai vùng đất giàu truyền thống Đông y – nơi hội tụ của trí tuệ, đạo lý và tâm huyết của nhiều thế hệ thầy thuốc.
Từ hơn nửa thế kỷ qua, Hội Đông y Bắc Ninh và Hội Đông y Bắc Giang đều đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Hai vùng đất Kinh Bắc và Xứ Bắc là cái nôi của nhiều danh y, lương y nổi tiếng, những con người đã dành trọn đời cho việc sưu tầm, gìn giữ, truyền dạy và ứng dụng tinh hoa y học dân tộc. Những bài thuốc cổ phương, phương pháp châm cứu, xoa bóp, dưỡng sinh… được truyền lại không chỉ là kỹ thuật điều trị, mà còn là kết tinh của văn hóa, đạo lý và nhân tâm. Chính vì vậy, việc hợp nhất hai Hội hôm nay mang trong nó ý nghĩa của sự kế thừa và phát triển, của sự tiếp nối giữa quá khứ và tương lai, giữa cổ truyền và hiện đại.
Trong mối tương quan ấy, Hội Đông y tỉnh Bắc Ninh (mới) ra đời là kết quả của sự hợp lực tự nhiên – nơi Bắc Giang với thế mạnh về dược liệu, vùng đồi núi đa dạng thảo mộc, kết hợp với Bắc Ninh – trung tâm của đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng và khám chữa bệnh YHCT. Sự kết hợp này tạo nên một chỉnh thể thống nhất, vừa có “gốc” vững chắc của nguồn dược, vừa có “ngọn” tỏa sáng của tri thức và y thuật hiện đại. Đây chính là cơ hội lớn để phát triển toàn diện: vừa bảo tồn di sản cổ truyền, vừa đưa YHCT bước vào thời kỳ hội nhập khoa học và công nghệ.
Theo đề án hợp nhất, Hội Đông y tỉnh Bắc Ninh (mới) có Ban Chấp hành gồm 44 ủy viên, Ban Thường vụ 14 đồng chí và Ban lãnh đạo 6 đồng chí. Tập thể lãnh đạo là những người có tâm, có tầm, có bề dày kinh nghiệm và uy tín trong ngành, do BSCKII Nguyễn Văn Lâm giữ chức Chủ tịch Hội. Bộ máy mới được tổ chức tinh gọn, hiệu quả, phát huy tối đa năng lực của từng cá nhân, bảo đảm tính kế thừa giữa các thế hệ và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Trụ sở chính của Hội đặt tại Khu liên cơ quan tỉnh Bắc Giang, đồng thời duy trì cơ sở tại số 2G Phù Đổng Thiên Vương (TP Bắc Ninh) – trung tâm chuyên môn về đào tạo, ứng dụng và khám chữa bệnh Đông y.
Kế thừa luôn là yếu tố cốt lõi trong triết lý Y học cổ truyền. Cổ nhân dạy rằng “học cổ vi tân” – học cái xưa để sáng tạo cái mới. Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong định hướng phát triển của Hội Đông y tỉnh Bắc Ninh (mới): sưu tầm, bảo tồn và chuyển giao tri thức cổ truyền; kết hợp Y học cổ truyền với Y học hiện đại; đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ; phát triển vùng trồng dược liệu đạt chuẩn GACP-WHO; xây dựng thương hiệu sản phẩm Đông dược địa phương gắn với tiêu chuẩn chất lượng và bản sắc vùng miền. Những hoạt động ấy không chỉ nhằm phục hồi và duy trì giá trị cổ truyền, mà còn đưa tinh hoa ấy hòa vào nhịp sống đương đại, phục vụ thiết thực đời sống sức khỏe nhân dân.
Trong quá trình hợp nhất, dù có những khó khăn ban đầu về tổ chức, nhân sự hay cơ sở vật chất, nhưng tập thể lãnh đạo Hội đã thể hiện tinh thần đoàn kết, đồng lòng, chủ động làm tốt công tác tư tưởng, bảo đảm quyền lợi chính đáng của hội viên, đồng thời đề xuất các cấp chính quyền hỗ trợ phương tiện, trụ sở và kinh phí hoạt động. Chính tinh thần “Đoàn kết – Kế thừa – Phát triển” đã trở thành kim chỉ nam cho toàn thể cán bộ, hội viên trong giai đoạn chuyển mình này.
Điều đáng quý là, trong khi thế giới đang hướng tới y học công nghệ cao, YHCT vẫn giữ cho mình một bản sắc riêng – đó là đạo lý “dĩ nhân vi bản”, lấy con người làm trung tâm, chữa bệnh đi đôi với dưỡng tâm. Hợp nhất không chỉ để mạnh hơn về tổ chức, mà còn để thống nhất về chí hướng – giữ gìn cái gốc của Đông y, phát huy tinh hoa cổ truyền, đồng thời tiếp cận với khoa học kỹ thuật hiện đại để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn dân. Đây cũng chính là con đường mà Hội Đông y tỉnh Bắc Ninh đang kiên định theo đuổi: giữ đạo để tiến bộ, kế thừa để phát triển bền vững.
Hội Đông y Bắc Ninh (mới) không chỉ tiếp nhận di sản từ hai tổ chức tiền thân, mà còn mang trên vai trách nhiệm lịch sử – kết nối các thế hệ lương y, phát huy truyền thống nghề nghiệp, góp phần xây dựng nền YHCT Việt Nam hiện đại, khoa học và nhân văn. Mỗi bước đi của Hội hôm nay đều là sự tiếp nối của một hành trình dài – hành trình của lòng nhân, của trí tuệ, của đạo đức nghề y.
Trong xu thế tương lai, việc hợp nhất đã mở ra một giai đoạn phát triển mới cho nền Đông y của xứ Kinh Bắc – vùng đất hội tụ linh khí và truyền thống hiếu học, nhân nghĩa. Đây sẽ là trung tâm kết nối, nghiên cứu, đào tạo và lan tỏa giá trị Y học cổ truyền không chỉ trong phạm vi tỉnh, mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền Đông y Việt Nam hiện đại, chuẩn mực và hội nhập quốc tế. Khi tinh hoa cổ truyền được kế thừa bằng trí tuệ mới, YHCT Kinh Bắc sẽ trở thành một biểu tượng của sự dung hòa giữa truyền thống và Khoa học, giữa con người và tự nhiên.
Bs Nguyễn Văn Lâm
