Cây Lưỡi Hổ (Dracaena trifasciata, họ Măng tây) là loại cây cảnh phổ biến, dễ trồng, có lá dẹt, cứng, xanh bóng với viền vàng hoặc sọc ngang, tượng trưng cho sự kiên cường, xua đuổi tà khí, mang lại tài lộc và may mắn, đồng thời có khả năng thanh lọc không khí; cây có nguồn gốc nhiệt đới, thích nghi tốt, có nhiều loại và được dùng làm cây nội thất, văn phòng, thậm chí làm thuốc.
- Tác dụng của cây lưỡi hổ trong y học cổ truyền
Theo nghiên cứu, lá cây lưỡi hổ đã được dùng trong y học cổ truyền để điều trị viêm phế quản, hen suyễn, ngộ độc thực phẩm, nhiễm độc máu ho, rắn cắn, côn trùng cắn.
- Tác dụng của cây lưỡi hổ trong y học hiện đại
+ Kháng khuẩn
Các nhà khoa học đã nghiên cứu các hoạt tính sinh học của chiết xuất lá cây lưỡi hổ và cho biết chiết xuất này có thể ức chế sự tăng sinh của vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli và Staphylococcus aureus. Các thành phần terpenoid, phenolic, triterpenoid và flavonoid hiện diện trong chiết xuất lá của cây này được cho là có tác dụng kháng khuẩn.
+ Chống oxy hóa và kháng viêm
Cây lưỡi hổ đã được dùng để điều trị giun sán, nhiễm nấm, mụn trứng cá và dị ứng trong y học cổ truyền. Chiết xuất lá cây lưỡi hổ có chứa các hợp chất tanin và phenolic được giải thích là có hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm.
+ Chống loét dạ dày
Một nghiên cứu đã so sánh tác dụng chống loét của chiết xuất lá lưỡi hổ với thuốc tham chiếu cimetidine trên mô hình chuột bị loét dạ dày do indomethacin. Kết quả cho thấy chiết xuất lá lưỡi hổ đã làm giảm pH dạ dày, giảm tình trạng mất thể tích dạ dày và giảm nồng độ acid dạ dày. Ngoài ra, chiết xuất đã chứng minh hiệu quả bảo vệ niêm mạc dạ dày và làm lành vết loét.
+ Làm giảm đường huyết, rụng tóc
– Một nghiên cứu được thực hiện năm 2012 đã xem xét tác động của chiết xuất lá cây lưỡi hổ lên tế bào beta tuyến tụy ở chuột bị tăng đường huyết do alloxan. Kết quả cho thấy tất cả các liều thử nghiệm của chiết xuất lá cây này đều làm giảm mức đường huyết và tăng cường mật độ hạt trong tế bào beta của đảo tụy, từ đó kích thích sản sinh insulin giúp điều hòa lượng đường trong máu.
– Các hợp chất flavonoid và alkaloid chiết xuất từ lá cây lưỡi hổ đã được nghiên cứu về tác dụng dược lý. Các nhà khoa học đã thực hiện sàng lọc ảo và dự đoán các thành phần này có tác dụng chống rụng tóc cao hơn minoxidil – một hoạt chất thường dùng trong điều trị hói đầu và rụng tóc.
- Liều dùng cây lưỡi hổ
Tùy thuộc vào mục đích sử dụng mà có thể dùng dược liệu với nhiều cách khác nhau. Phổ biến và thông dụng nhất vẫn là ép lấy nước uống hay nhỏ vào tai hoặc thoa lên da. Liều lượng được khuyến cáo sử dụng trong một ngày là khoảng từ 6 – 10g, tùy theo mỗi bài thuốc mà có sự điều chỉnh cho phù hợp.
- Một số bài thuốc có sử dụng lưỡi hổ
Lưu ý rằng trước khi sử dụng bất kì loại thảo dược hoặc dược liệu nào để chữa bệnh, bạn nên tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế hoặc bác sĩ y học cổ truyền. Đồng thời, tìm hiểu về cách sử dụng các loại dược liệu và liều lượng cụ thể để tránh tác dụng phụ không mong muốn.
+ Bài thuốc chữa viêm họng, khàn tiếng, ho, hen suyễn
– Dược liệu cần được rửa sạch và thái nhỏ. Dùng nhai trực tiếp với muối hạt cho ra nước rồi nuốt chậm. Áp dụng 2
lần/ngày đều đặn đến khi triệu chứng dần thuyên giảm.
– Đem dược liệu đi rửa sạch, cắt lấy phần gel bên trong lá. Sau đó hòa trong cốc nước sôi nóng. Ghé mũi gần miệng cốc để xông hơi. Dùng mỗi ngày 1 lần sẽ giúp khai thông đường thở rất tốt.
+ Bài thuốc hỗ trợ điều trị các bệnh đường tiêu hóa
Cần rửa sạch dược liệu với nước muối pha loãng. Sau đó cho vào máy ép lấy nước. Chỉ dùng khoảng 2 – 3 lần/tuần, kiên trì đến khi bệnh có xu hướng thuyên giảm.
+ Bài thuốc chữa bỏng, sâu răng, viêm tai giữa
– Đem lá đi rửa sạch rồi cắt ngang. Lấy phần dịch gel trong lá để thoa trực tiếp lên vùng da tổn thương. Thực hiện ngày 2 lần vào các buổi sáng và buổi tối. Duy trì đều đặn trong nhiều ngày.
– Cần làm sạch dược liệu rồi đem giã nát để chắt lấy nước. Hòa thêm 1 ít nước lọc để súc miệng. Thực hiện ngày 2 lần vào buổi sáng và buổi tối trước khi ngủ.
– Làm sạch dược liệu và cho lên ngọn lửa than hơ đến khi héo dần. Đem giã nát rồi gạn lấy phần nước. Dùng nước thuốc này nhỏ 4 – 5 giọt vào trong tai. Thực hiện với tần suất 3 – 4 lần/ngày đến khi triệu chứng thuyên giảm.
- Một số Lưu ý khi sử dụng lưỡi hổ
Cây lưỡi hổ mặc dù được các tài liệu Đông y ghi nhận là có tác dụng trong việc điều trị bệnh nhưng bạn vẫn nên thận trọng khi dùng. Nếu có ý định sử dụng dược liệu này để làm thuốc điều trị cần tham khảo ý kiến của bác sĩ. Đặc biệt chú ý đến liều lượng, tuyệt đối không uống quá 400 mg gel lá lưỡi hổ tươi trong 1 ngày./.
Nguyễn Bá Thụ – VPH
